23 Jan 2023
23 Jan 2023
23 Jan 2023
تاریخ انتشار : ۲۹ مهر ۱۴۰۲
زمان مطالعه: 9 دقیقه

راهنمای مطالعه
حضور مدیران شایسته در صنایع تولیدی از اهمیت بالایی برخوردار است. مدیران بزرگ و موفق توانایی الهام بخشیدن به کارمندان، هدایت تیمهای تولید، کنترل روزانه عملیات و کمک به شرکت برای رسیدن به موفقیت را دارند.
اطمینان از عملکرد کارآمد تجهیزات، ایمن بودن عملیات کارخانهای، تولید حجم موردنیاز محصول براساس برنامه و تضمین کیفیت از جمله وظایف اصلی یک مدیر تولید است. درواقع، مدیران تولید ستون فقرات فرایند تولید هستند. اما برای آنکه بدانید آنها دقیقا چه کار میکنند، در این مقاله با ما همراه باشید.
در ابتدا به تعریف مدیریت تولید میپردازیم؛ به برنامهریزی، سازماندهی، کنترل و هدایت فرایندهای تولید «مدیریت تولید» گفته میشود. به عبارت دیگر، مدیریت تولید فرایند مدیریت تبدیل نهادهها یا ورودیهای تولید (مواد اولیه، منابع انسانی و سرمایه) به خروجیهای تولید (کالاهایی که یک شرکت تولید میکند) است. هدف از مدیریت تولید در شرکتها این است که اطمینان حاصل شود محصولات، به موقع و با هزینهای رقابتی تولید شده و در عین حال کیفیت و الزامات ایمنی در فرایند تولید به درستی رعایت میشود.
برخی از وظایف اصلی مدیریت تولید عبارتند از:
حتما بخوانید: اتوماسیون صنعتی چیست؟ انواع اتوماسیون صنعتی، مزایا، معایب و کاربردها
مدیر تولید مسئولیتهای بسیاری دارد. وظایف شغلی او بسته به محیط و صنعتی که در آن کار میکند، متفاوت است. اما مدیر تولید در هر صنعتی که کار کند، مسئولیتهای روزانه مشخصی دارد که باید به آنها رسیدگی کند.
درواقع، از آنجا که هر محصول یا خدمت ویژگیهای خاص و متفاوت خودش را دارد، نقش مدیر تولید نیز بسیار پویا است. ممکن است مدیر تولید، در یک سازمان مسئول تحقیق و توسعه یک محصول جدید باشد و در شرکت دیگری جایگاهیابی مجدد (Repositioning) یک محصول قدیمی را عهدهدار شود.
مدیر تولید مسئولیت نظارت و هدایت تیمهای تولید را در چرخه عمر محصول، از توسعه تا اجرا، با تمرکز بر خواسته مشتریان بالقوه بر عهده دارد. مدیران تولید فضای رقابتی را بهخوبی میشناسند، نیازهای کاربران محصول را درک کرده و راهحلهای جدیدی را برای بهبود محصول ابداع میکنند. درواقع، وظایف مدیر تولید را میتوان در دو بخش دستهبندی کرد: وظایف ستادی و وظایف میدانی یا نظارت بر خط تولید کارخانه.
وظایف مدیر تولید را میتوان به دو دسته وظایف ستادی و میدانی تقسیم کرد که در ادامه به توضیح هرکدام از آنها پرداخته شده است.
مدیر تولید استراتژی، نقشه راه، ویژگیها و چگونگی موفقیت یک محصول را تعریف میکند. او زمانی که در چنین سمتی قرار دارد، در دفتر اداری شرکت حضور داشته و با تمرکز بر چگونگی عرضه محصول تولیدشده به بازار و کسب رضایت مشتریان، برای تیم تولید هدف و انگیزه ایجاد میکند.
در ادامه به وظایف ستادی یک مدیر تولید اشاره شده است:

مدیر تولید استراتژی، نقشه راه، ویژگیها و چگونگی موفقیت یک محصول را تعریف میکند
مدیر تولید به جز مسئولیتهای ستادی که در یک محیط اداری به آنها رسیدگی میکند، باید بر عملیات روزانه تولید یک محصول نیز نظارت کند. او در بخشی از وظایف خود، تمامی مراحل فرایند تولید را برنامهریزی و هدایت میکند.
مدیران تولید بنا بر نوع کارخانه و صنعتی که در آن کار میکنند، بر کل کارخانه یا تنها بخش خاصی از فرایند تولید نظارت میکنند. بنابراین، شرح شغلی آنها براساس عنوان و گستردگی کار متفاوت است. با اینحال، اکثر مدیران تولید مسئولیت موارد زیر را در کف کارخانه برعهده دارند:
حتما بخوانید: ظرفیت تولید چیست؟ شیوه اندازه گیری ظرفیت تولید
از دیگر وظایف مدیر تولید در فضای عملیاتی تولید میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
البته باید به این موضوع توجه داشته باشید که ممکن است نقشهای مدیریتی مشخصتری در خصوص شغل مدیر تولید وجود داشته باشد. همانطور که پیش از این نیز اشاره شد، باتوجه به شرایط شرکتهای تولیدی، یک مدیر تولید ممکن است همه یا بخشی از نقشهای زیر را نیز عهدهدار باشد:
مدیران تولید باید از روندهای بازار آگاه باشند و بدانند که چه ویژگیهایی میتواند یک محصول یا خدمت را برای مشتریان خاص، بهتر یا متناسبتر کند. یک مدیر تولید باید مهارت خوبی در موضوعات زیر داشته باشد:
سرپرست تولید کارخانه مسئولیت نظارت و هدایت فعالیتهای روزانه در یک بخش یا خط تولید خاص را بر عهده دارد. این فرد زیرنظر مدیر تولید کار میکند، به طور مستقیم با کارکنان تولید در ارتباط است و وظایف متعددی را برای اطمینان از تولید محصولات با کیفیت بالا، به موقع و با راندمان بالا انجام میدهد. درواقع، سرپرست تولید اولین فردی است که درصورت بروز مشکل در واحد تولید یک کارخانه، برای رفع آن حاضر میشود، دلیل اصلی مشکل را بررسی کرده و در جهت رفع آن قدم برمیدارد.
وظایف سرپرست تولید و مدیر تولید در بعضی شرکتها همپوشانی دارد. وظایف سرپرست تولید کارخانه شامل تهیه برنامه تولید، حصول اطمینان از هماهنگ بودن فرایندهای تولید با بودجه، رسیدن مهلتها و بررسی بهرهوری تجهیزات تولیدی کارخانه است.
سرپرست تولید کف کارخانه کار میکند و مستقیما بر تجهیزات، فرایندهای تولید و خط تولید نظارت دارد. به طور کلی این فرد مسئول به حداکثر رساندن زمان تولید و حفظ کیفیت محصول و ایمنی کارکنان است. یک سرپرست تولید بیشتر زمان خود را با کارگران تیم تولید میگذراند. وظایف او بسته به نوع محصول و روش ساخت آن، در هر صنعتی متفاوت است؛ اما به طور کلی، این مسئولیتها موارد زیر را شامل میشود.

سرپرست تولید کف کارخانه کار میکند و مستقیما بر تجهیزات، فرایندهای تولید و خط تولید نظارت دارد
از مهمترین وظایف سرپرست تولید میتوانیم به موارد زیر اشاره کنیم:
حتما بخوانید: ظرفیت تولید چیست؟ شیوه اندازه گیری ظرفیت تولید
سرپرستان تولید کارخانه معمولا دارای تجربه چندین ساله در تولید هستند و معمولا نیز در همان صنعتی که کار خود را شروع کردهاند، باقی میمانند.
مدیر تولید و سرپرست تولید دو موقعیت شغلی مهم در بخش تولید هر کسبوکاری هستند که هر دو فرایند تولید نقش دارند، اما وظایف و مسئولیتهای آنها کمی با یکدیگر متفاوت است.
عمدهترین تفاوت مدیر و سرپرست تولید در محدوده مسئولیت آنها است. مدیر تولید معمولا مسئولیت کل بخش تولید را بر عهده دارد، در حالی که سرپرست تولید مسئولیت یک بخش یا یک خط تولید خاص را بر عهده دارد.
مدیر تولید بر برنامهریزی بلندمدت و استراتژی تمرکز دارد، در حالی که سرپرست تولید بر اجرای برنامهها و نظارت بر فعالیتهای روزانه متمرکز است. تفاوت دیگر این دو نقش در مهارتهای آنها است؛ مدیر تولید به مهارتهای رهبری، استراتژیک و تحلیلی قوی نیاز دارد، در حالی که سرپرست تولید باید مهارتهای فنی، حل مسئله و ارتباطی خوبی داشته باشد. همچنین، مدیر تولید تجربه بیشتری نسبت به سرپرست تولید دارد و در سطوح مدیریتی بالاتر فعالیت میکند.
| تفاوت | سرپرست تولید | مدیر تولید |
| محدوده مسئولیت | یک بخش یا یک خط تولید خاص | کل بخش تولید |
| محدوده تمرکز | اجرای برنامهها و نظارت بر فعالیتهای روزانه | برنامهریزی بلندمدت و استراتژیک |
| مهارت | فنی، حل مسئله، ارتباطی | رهبری، استراتژیک، تحلیلی |
| تجربه | کمتر | بیشتر |
| سطح مدیریتی | پایینتر | بالاتر |
تفاوت مدیر تولید و سرپرست تولید
به این نکته باید توجه داشته باشید که ممکن است در برخی سازمانها، وظایف و مسئولیتهای مدیر تولید و سرپرست تولید تا حدی با یکدیگر همپوشانی داشته باشد. همچنین همانطور که پیش از این نیز گفته شد، عناوین شغلی و شرح دقیق وظایف در سازمانهای مختلف، متفاوت است.
به طور خلاصه، مدیریت تولید بخش مهمی از هر کسبوکار تولیدی است. با مدیریت کارآمد فریند تولید، مشاغل میتوانند هزینهها را کاهش و رضایت مشتری را افزایش دهند. همچنین، بهرهوری را بهبود بخشند.
مدیریت تولید پیچیده و چالشبرانگیز است. با این حال، با استفاده از استراتژیها و ابزارهای مناسب، میتوانید فرایند تولید خود را به طور موثر مدیریت کنید و به اهداف تجاری خود دست یابید.
شرکتهای تولیدی و کارخانهها همیشه با تغییرات دائمی در کسبوکار روبهرو هستند. در دنیای کسبوکار امروز، مشتریان خواهان سفارشیسازی و ارسال سریع هستند. هرچه رشد و توسعه یک سازمان بیشتر باشد، فرایند تولید حساستر و چالشبرانگیزتر میشود. راهکارهای نرمافزاری به شرکتهای تولیدی کمک میکند تا خطوط تولید خود را بهتر مدیریت کنند و متحمل هزینههای اضافه نشوند.
نرمافزار تولید و مدیریت کارخانه همکاران سیستم به کسبوکارها کمک میکند تا تقاضای بازار و مشتریان را در زمان و میزان مناسب برآورده کنند، ضریب دسترسی منابع و راندمان استفاده از تجهیزات را در سطح بالا قرار داده و محصول و خدمات با کیفیت به مشتریان خود ارائه دهند. برای کسب اطلاعات بیشتر با ما در تماس باشید.